* ملاحظاتی بر مذاکرات ایران و آمریکا

محسن شاطرزاده

۲۹ بهمن ۱۴۰۴

دور دوم گفتگوهای ایران و آمریکا در ژنو سویس و در فضای بی‌اعتمادی و بدون نتیجه روشن و شفاف به اتمام رسید و هر کدام از طرفین روایت کلی خود را از مذاکرات ارائه کردند . هرچند جزییات مذاکرات فاش نشده و طرفین سعی میکنند که جزییات را محرمانه نگه دارند ولی آنچه از بیان نظرات کلی مقامات دو طرف بر می‌آید فضای سرد حاکم بر مذاکرات و بی‌اعتمادی و اصرار هر کدام از طرفین بر خطوط قرمز خود، موجب عدم توافق روشن و مشخص شده و افق و آینده مذاکرات مبهم باقی مانده است . در خصوص این مذاکرات ، ملاحظاتی چند ارائه می‌شود:

۱- بعد از شکست آمریکا و رژیم صهیونیستی در جنگ ۱۲ روزه و نیز شکست در کودتای دی‌ماه ، نیازمندی ترامپ به مذاکرات و طی مسیر دیپلماسی بیشتر و شدیدتر شد بلکه بتواند کمی از غرور لگدمال شده‌اش را جبران کند . ترامپ نیاز مبرم به این مذاکرات داشته و تمام جنگ روانی و سرو صداهای ایجاد شده و اعزام ناوهای آمریکایی برای ایحاد ترس و رعب و وحشت و فشار بر ایران و گرفتن امتیاز بیشتر در مذاکرات بود ولی با تدبیر نظام اسلامی باز هم نتوانست به مطلوب خود برسد.

۲- سخنان مهم ، مقتدرانه ، عزتمندانه و غرور آفرین مقام معظم رهبری در ۲۸ بهمن و هجو چندین باره ترامپ و بی‌مقدار دانستن رییس جمهور آمریکا ، نشان از تصمیم نظام اسلامی به اتخاذ سیاست تهاجمی در مقابل آمریکا دارد . امروز آمریکا و شخص ترامپ به شدت نیاز به این مذاکرات دارد تا بلکه توفیقی کسب کرده و امتیازی کسب کند و با لشکر رسانه‌ای خودش چنین وانمود کند که در مقابل ایران پیروز شده ، ولی واقعیت امر این است که ترامپ در گوشه رینگ گیر افتاده و چند ضربه پیاپی و محکم به او می‌تواند موجب شکست او شود . مناسب است مسئولین مذاکره کننده ، ترجمان موضع‌گیری قاطع رهبری در مذاکرات باشند و از موضع قدرت عمل کرده و ادامه مذاکرات را موکول به قبول خطوط قرمز ایران نموده و ضمن بروز علنی اکراه خود ، از ادامه مذاکرات امتناع کنند چرا که انجام مذاکرات به درخواست آمریکا بوده است نه ایران و این آمریکاست که باید برای تعامل بیشتر با ایران تلاش کند.

۳- آنچه برای ترامپ مهم است گرفتن یک امتیاز راهبردی از ایران است که بتواند با آن جنجال کند . امتیازی مثل مذاکرات موشکی یا منطقه‌ای و یا امتیاز به رسمیت شناختن اسراییل . خواسته ترامپ از ایران تسلیم کامل است تا مثل یک حاکم سلطه گر بر کشورمان حکمرانی کرده و امر و نهی کند . این خیلی ساده انگارانه است که با دادن چند پیشنهاد اقتصادی در حوزه نفت و انرژی و هواپیمایی بتوان با ترامپ به توافق رسید . سرمایه گذاری آمریکا در ایران در شرایطی اتفاق می‌امتد که حاکمیت ایران در دستان آمریکا باشد و مادامی که نظام جمهوری اسلامی حاکم باشد هیچ سرمایه گذاری در هیچ بخش اقتصادی از طرف آمریکا صورت نخواهد گرفت . متاسفانه ارائه این پیشنهادات اقتصادی بی حاصل توسط معاون اقتصادی وزارت امور خارجه موجب ارسال پیام ضعف در مذاکرات و تضعیف موضع اقتدار کشورمان بوده و ترامپ را جری تر میکند که به فشار خود بیفزاید . ترامپ فقط زبان زور را می شناسد و اینگونه امتیازات اقتصادی تاثیری در تصمیمات او نخواهد داشت ، ترامپ باید در منگنه و فشار مضاعف واقع شود تا بلکه از موضع مغرورانه خود دست بکشد.

۴- انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا که در نوامبر سال جاری برگزار می‌شود برای ترامپ حیاتی است . باخت در این انتخابات ، شکستی سنگین برای ترامپ و حزب جمهوریخواه آمریکا خواهد بود . ایران برگ برنده ترامپ برای انتخابات است و گرفتن هرگونه امتیازی از ایران برای ترامپ بسیار ارزشمند خواهد بود . ایران باید از این فرصت نهایت استفاده را کرده و موجبات باخت و شکست سنگین ترامپ را فراهم کند . پیشنهاد می‌شود برای خرید زمان ، سیاست "هزار و یکشب" با الهام از داستان شهرزاد طراحی شده و با روشهای مختلف دوره مذاکرات طولانی شود یا فاصله جلسات مذاکره بیشتر شود تا این مدت زمانی از دست رفته و ترامپ نتواند از برگ برنده ایران در انتخابات استفاده کند.

۵- پس از موضعگیری مقتدرانه و عزتمندانه حضرت آقا ، حال نوبت دستگاه دیپلماسی است که از موضع بالا و سربلند و قدرتمندانه و مقتدرانه در مذاکرات حاضر شده و از ارسال هرگونه پیام که نشانه ضعف در مذاکرات باشد خودداری نمایند.

۶- مسئولین سیاسی کشور باید بدانند که امید به لغو تحریمها، امیدی عبث و بیهوده است وباعث اتلاف وقت و از دست رفتن فرصتهای طلایی پیشرفت در کشور و نگه داشتن کشور در حالت بلاتکلیفی می‌شود . تحریمها ابزار آمریکا برای مهار ایران و فشار مضاعف بر کشورمان است . مادامی که نظام اسلامی برقرار است ، آمریکا هرگز این ابزار را از دست نداده و تحریم‌ها را لغو نخواهد کرد مگر اینکه ایران تسلیم آمریکا شده و یا اسراییل را به رسمیت بشناسد . بجای لغو تحریمها باید به فکر خنثی سازی تحریمها بوده و سیاست مدیریت تحریمها را پیشه کرد.

۷- آقای رییس جمهور و آقای وزیر امور خارجه و همه دولتمردان باید بدانند که رمز پیروزی در اتحاد و پیروی از مواضع و رهنمودهای رهبری است . هیچکس نباید ساز ناکوک بزند . انشاالله پیروزی جبهه حق بر جبهه باطل نزدیک بوده و آینده روشن است ، البته همه باید گامهای خود را با گامها و‌ندای رهبری تنظیم کنند تا مسیر پیروزی هموار شود.